रायगड जिल्हा – इतिहास, निसर्ग, संस्कृती आणि विकासाचा गौरवशाली संगम
                            रायगड जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या कोकण विभागातील निसर्गसौंदर्य, ऐतिहासिक वैभव, समृद्ध सांस्कृतिक परंपरा आणि औद्योगिक प्रगती यांचा अद्वितीय संगम असलेला जिल्हा आहे. पश्चिमेला अथांग अरबी समुद्राची निळी किनारपट्टी, पूर्वेला सह्याद्रीच्या उंचच उंच पर्वतरांगा, हिरव्यागार वनराईने नटलेल्या दऱ्याखोऱ्या, खळाळणाऱ्या नद्या आणि निसर्गाच्या कुशीत वसलेली रमणीय गावे यांमुळे रायगड जिल्ह्याला महाराष्ट्राच्या भौगोलिक आणि सांस्कृतिक नकाशावर एक विशेष स्थान प्राप्त झाले आहे. पूर्वी ‘कुलाबा’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या जिल्ह्याला छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्याची राजधानी असलेल्या रायगड किल्ल्याच्या नावावरून ‘रायगड’ हे नामाभिधान प्राप्त झाले. या नावातच महाराष्ट्राचा स्वाभिमान, शौर्य आणि गौरवशाली इतिहास सामावलेला आहे. रायगड जिल्ह्याचा इतिहास हा पराक्रम, स्वातंत्र्य, लोकसंस्कृती आणि ऐतिहासिक वारशाने समृद्ध आहे.